Από του σημερινούς μαθητές της Α’ Γυμνασίου θα ξεκινήσει η εφαρμογή του νέου συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Τέλη 2026 με αρχές του 2027 το Σχέδιο Νόμου γα το Εθνικό απολυτήριο και το νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ

Οι σημερινοί μαθητές της Α Γυμνασίου θα εγκαινιάσουν το Εθνικό απολυτήριο και το νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ , η τελική μορφή του οποίου θα οριστικοποιηθεί μέσα στο 2027.

Αυτό προκύπτει από τις σημερινές δηλώσεις της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, η οποία διευκρίνισε ότι "οι σημερινοί μαθητές της Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου δεν επηρεάζονται από τον σχεδιασμό για το Εθνικό Απολυτήριο".

Το νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ , όπως ήδη έχει δηλώσει η Σοφία Ζαχαράκη«θα ισχύσει τουλάχιστον από πέντε χρόνια».

Σύμφωνα με το επίσημο χρονοδιάγραμμα της υπουργού Παιδείας:

• Στις 31 Οκτωβρίου θα ολοκληρωθεί η δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου
• Από της 10 έως 12 Νοεμβρίου η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου θα επεξεργαστεί τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης και στις 31 του ίδιου μήνα θα παραδώσει στην υπουργό Παιδείας τις τελικές προτάσεις
• Μεταξύ των μηνών Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου θα είναι έτοιμο το Σχέδιο Νόμου.

Τα σενάρια για τη σύνδεση Απολυτηρίου και εισαγωγής στα ΑΕΙ

Η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου δεν καταλήγει σε ένα οριστικό μοντέλο σύνδεσης του Εθνικού Απολυτηρίου με την εισαγωγή στα πανεπιστήμια.

Στο τραπέζι τίθενται διαφορετικές θεσμικές επιλογές ως προς το εάν το Απολυτήριο θα βασίζεται στην ενδοσχολική αξιολόγηση και θα ακολουθεί χωριστή εθνική διαδικασία για τα ΑΕΙ, εάν θα υπάρχουν διακριτές εθνικές διαδικασίες ή εάν θα επιλεγεί μία διαδικασία που θα εξυπηρετεί τόσο την πιστοποίηση όσο και την πρόσβαση.

Παραμένουν ανοιχτές αποφάσεις για το εάν ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα συνυπολογίζεται στην κατάταξη για τα ΑΕΙ και με ποια βαρύτητα, εάν στον βαθμό θα συμμετέχει μόνο η Γ΄ Λυκείου ή και η Β΄, πόσο θα μετρά η ενδοσχολική αξιολόγηση και ποιες δικλείδες θα εξασφαλίζουν ότι οι βαθμοί διαφορετικών σχολείων είναι συγκρίσιμοι.

Ανοιχτό είναι επίσης τι ακριβώς θα εξετάζεται για την απόκτηση του Απολυτηρίου και τι για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, καθώς και εάν θα υπάρχει μία τελική εξεταστική διαδικασία, δύο εξεταστικές πύλες ή αξιολόγηση κατανεμημένη στη διάρκεια του Λυκείου.
Τέλος τίθεται το θέμα της «δεύτερης ευκαιρίας»: εάν δηλαδή ο μαθητής θα μπορεί να βελτιώνει βαθμό, να επανεξετάζεται σε συγκεκριμένα μαθήματα ή ενότητες ή να ακολουθεί άλλη διαδικασία, χωρίς αυτή η δυνατότητα να δημιουργεί νέες ανισότητες .

Οι τρεις επιλογές δεν αφορούν τον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων, αλλά τον θεσμικό τρόπο με τον οποίο συνδέονται η πιστοποίηση του Λυκείου και η πρόσβαση στα ΑΕΙ.

1. Ενδοσχολική αξιολόγηση για το Εθνικό Απολυτήριο και διακριτές εθνικές εξετάσεις πρόσβασης

Ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου διαμορφώνεται μέσω ενδοσχολικών διαδικασιών αξιολόγησης στις υπό διαβούλευση περιοχές μάθησης, ενώ η πρόσβαση στα ΑΕΙ βασίζεται σε χωριστές, κεντρικά οργανωμένες εθνικές εξετάσεις.
Διακύβευμα: ενισχυμένος ρόλος του σχολείου στην πιστοποίηση, με ανάγκη ισχυρών εγγυήσεων συγκρισιμότητας και εξωτερικού ελέγχου.

2. Διπλό σύστημα εθνικών εξετάσεων

Εθνικές εξετάσεις στις υπό διαβούλευση περιοχές μάθησης για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου και χωριστές εξετάσεις σε μαθήματα προσανατολισμού ή εξειδίκευσης για την πρόσβαση στα ΑΕΙ.

Ειδικότερη εκδοχή: ενιαία εξέταση γενικών γνώσεων πολλαπλής επιλογής, αντί χωριστών εθνικών εξετάσεων για το Απολυτήριο, με επικουρική συμβολή στην πρόσβαση στα ΑΕΙ.
Διακύβευμα: σαφής θεσμικός διαχωρισμός πιστοποίησης και συγκριτικής επιλογής, με κίνδυνο αυξημένου εξεταστικού φόρτου.

3. Ενιαίο σύστημα εθνικών εξετάσεων διπλής λειτουργίας

Μία ενιαία διαδικασία εθνικών εξετάσεων χρησιμοποιείται τόσο για το Εθνικό Απολυτήριο όσο και για την κατάταξη στα ΑΕΙ, με διακριτά όρια επάρκειας και διαφορετικό τρόπο υπολογισμού για τις δύο λειτουργίες.
Διακύβευμα: ενιαία εξεταστική διαδικασία, αλλά ανάγκη σαφούς διαχωρισμού της πιστοποιητικής από τη συγκριτική λειτουργία.

Κοινό ζητούμενο και στις τρεις επιλογές: σαφής θεσμική διάκριση μεταξύ πιστοποίησης της ολοκλήρωσης του Λυκείου και συγκριτικής επιλογής για τα ΑΕΙ — είτε μέσω χωριστών διαδικασιών είτε, στην τρίτη επιλογή, μέσω διακριτών ορίων και τρόπων υπολογισμού στην ίδια διαδικασία

«Clearing» για τις κενές θέσεις των πανεπιστημίων

Μία ακόμη πρόταση αφορά τις θέσεις στα ΑΕΙ που παραμένουν κενές μετά την κύρια διαδικασία εισαγωγής.

Η έκθεση προβλέπει οριζόντια στα εξεταζόμενα συστήματα μια διαδικασία Clearing, δηλαδή συμπληρωματικής κάλυψης κενών θέσεων μετά την κύρια εισαγωγή, χωρίς νέα εξεταστική διαδικασία.

Τέσσερις αρχιτεκτονικές οργάνωσης της εξεταστικής διαδικασίας

Ο τρόπος διεξαγωγής των εξετάσεων αποτελεί διακριτό επίπεδο σχεδιασμού και μπορεί να συνδυαστεί με τις θεσμικές επιλογές της προηγούμενης διαφάνειας.

Σύστημα Α ́ · Κεντρικές εξετάσεις, δεύτερη εξεταστική περίοδος για βελτίωση βαθμού και συμπληρωματική κάλυψη κενών θέσεων (Clearing) μετά την κύρια διαδικασία, χωρίς νέα εξέταση

Κεντρικές εξετάσεις, δεύτερη περίοδος βελτίωσης και συμπληρωματική διαδικασία κατανομής θέσεων μετά την κύρια, βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων.

Επιδίωξη: πραγματική δεύτερη ευκαιρία, με διατήρηση του αδιάβλητου.

Σημείο προσοχής: πρόσθετες απαιτήσεις και ίση πρόσβαση στη δεύτερη περίοδο.

Σύστημα Β ́ · Δύο εξεταστικές πύλες στη Γ ́ Λυκείου

Δύο κεντρικά εξεταστικά στάδια στη Γ ́ Λυκείου, με κατανομή της εξεταστέας ύλης.

Επιδίωξη: κατανομή του εξεταστικού βάρους και περιορισμός της εξάρτησης από μία μόνο εξεταστική περίοδο.

Σημείο προσοχής: συνοχή σχολικού έτους, διδακτικός χρόνος και αναπλήρωση δικαιολογημένης απουσίας.

Σε όλα τα παραπάνω συστήματα (Α ́ - Δ ́) ενσωματώνεται οριζόντια η διαδικασία Clearing για τη συμπληρωματική κάλυψη κενών θέσεων μετά την κύρια εισαγωγή, διασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες πρόσβασης, διαφάνεια και αξιοποίηση των διαθέσιμων θέσεων στα ΑΕΙ χωρίς επιπλέον εξεταστική διαδικασία.

Σε όλα τα Συστήματα, η Τράπεζα Θεμάτων, η ποιότητα βαθμολόγησης, η προσβασιμότητα και η επιχειρησιακή συνέχεια αποτελούν κοινές προϋποθέσεις αξιοπιστίας. Για τα ΕΠΑΛ, το περιεχόμενο και η μορφή των εξετάσεων προσαρμόζονται στα χαρακτηριστικά της επαγγελματικής εκπαίδευσης — οι κοινές εγγυήσεις ισχύουν οριζόντια.

Κρίσιμες επιλογές για το Εθνικό Απολυτήριο και την πρόσβαση

1. Εθνικές εξετάσεις για το Απολυτήριο;
Θα υπάρχουν εθνικές εξετάσεις για το Εθνικό Απολυτήριο ή ο βαθμός του θα διαμορφώνεται κυρίως από την ενδοσχολική αξιολόγηση;

2. Σύνδεση με την πρόσβαση στα ΑΕΙ
Πώς συνδέονται η πιστοποίηση του Λυκείου και η πρόσβαση: χωριστές διαδικασίες, δύο εθνικές διαδικασίες ή μία κοινή διαδικασία διπλής λειτουργίας;

3. Συμμετοχή βαθμού Απολυτηρίου
Θα συμμετέχει ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου στην κατάταξη για τα ΑΕΙ; Αν ναι, με ποια βαρύτητα και με ποιες εγγυήσεις;

4. Τάξεις που συνυπολογίζονται
Ποιες τάξεις του Λυκείου θα συμμετέχουν στον βαθμό του Απολυτηρίου: μόνο η Γ ́ ή και η Β ́ Λυκείου — και με ποια βαρύτητα;

5. Σχολικός βαθμός και εξωτερική αξιολόγηση
Πόσο θα συμμετέχει η ενδοσχολική αξιολόγηση και ποιες δικλείδες θα εξασφαλίζουν συγκρισιμότητα μεταξύ σχολείων;

6. Περιεχόμενο Απολυτηρίου και πρόσβασης
Τι εξετάζεται για το Απολυτήριο και τι για την πρόσβαση: ποιες περιοχές μάθησης και ποια μαθήματα προσανατολισμού ή εξειδίκευσης;

7. Εξεταστικές στιγμές και χρονισμός
Μία τελική διαδικασία, δύο εξεταστικές πύλες ή σπονδυλωτή αξιολόγηση στη διάρκεια του Λυκείου;

8. Δεύτερη ευκαιρία
Βελτίωση βαθμού, επανεξέταση συγκεκριμένων μαθημάτων ή ενοτήτων ή άλλη διαδικασία, χωρίς δημιουργία ανισοτήτων;

Κριτήρια αποτίμησης των θεσμικών και εξεταστικών επιλογών

1. Αξιοπιστία και συγκρισιμότητα
Κοινά κριτήρια, ισοδύναμα θέματα και συνεπής βαθμολόγηση.

2. Συνολικός εξεταστικός φόρτος
Αριθμός και ένταση εξετάσεων, επίδραση στον σχολικό χρόνο και στην ευημερία.

3. Παιδαγωγικός ρόλος του Λυκείου
Διατήρηση της γενικής παιδείας και της μαθησιακής λειτουργίας, χωρίς διαρκή εξεταστική προετοιμασία.

4. Ισότητα και προσβασιμότητα
Ίσες δυνατότητες συμμετοχής, εύλογες προσαρμογές και αποφυγή νέων κοινωνικών ή γεωγραφικών ανισοτήτων.

5. Δυνατότητα εφαρμογής
Ανθρώπινοι πόροι, διοικητική ικανότητα, υποδομές, κόστος και χρόνος ωρίμανσης.

6. Ασφαλής και σταδιακή μετάβαση
Προστασία των πρώτων γενεών μαθητών και επαρκής χρόνος προσαρμογής.

Λιγότερη ύλη και τέλος στη λογική της αποστήθισης

Η έκθεση εντοπίζει υπερφόρτωση ύλης, ασυνέχειες μεταξύ εκπαιδευτικών βαθμίδων και αναντιστοιχία μεταξύ προγραμμάτων σπουδών, εκπαιδευτικού υλικού και αξιολόγησης. Η κατεύθυνση που περιγράφεται είναι αναδιάταξη και, όπου απαιτείται, ελάφρυνση της ύλης.

Προτείνεται ένας σαφέστερος πυρήνας ουσιωδών γνώσεων, σύνδεση με μετρήσιμα μαθησιακά αποτελέσματα, διαθεματική και διεπιστημονική οργάνωση και διερευνητική μάθηση.

Προγράμματα Σπουδών και Προφίλ Αποφοίτου

• Ελάφρυνση και αναδιάταξη της ύλης και σαφέστερος πυρήνας ουσιωδών γνώσεων. Σύνδεση με στόχους εφαρμόσιμους και μετρήσιμους ως προς τα μαθησιακά αποτελέσματα.
• Εξειδίκευση κοινού μαθησιακού πυρήνα, πεδίων επιλογής/εμβάθυνσης και επιπέδων επάρκειας ανά βαθμίδα.
• Διαθεματική/διεπιστημονική οργάνωση και διερευνητική μάθηση ως χαρακτηριστικά του νέου curriculum.
• «Πυρηνικό»πρόγραμμα σπουδών: Κοινός εθνικός πυρήνας και μαθησιακά ορόσημα, αλλά περιθώρια εκπαιδευτικών και σχολικών μονάδων να συμπληρώνουν και να προσαρμόζουν το περιεχόμενο. Η αυτονομία πρέπει να συνοδεύεται από αξιολόγηση και λογοδοσία ώστε να μην αυξάνονται οι ανισότητες.
• Μετατόπιση της αξιολόγησης από αποστήθιση σε αξιολόγηση ικανοτήτων, με τις απαραίτητες δικλίδες συγκρισιμότητας και ισότητας.

ΕΠΑΛ

Αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης ως ισότιμη μαθησιακή διαδρομή.

• Ένταξη της επαγγελματικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο του Εθνικού Απολυτηρίου, χωρίς να χαθεί η ιδιαιτερότητά της και χωρίς να συνδεθεί με χαμηλή επίδοση ή περιορισμένες προοπτικές.

• Εξορθολογισμός ειδικοτήτων με δεδομένα αγοράς εργασίας.

• Μία βασική επιλογή είναι μεταξύ ενίσχυσης του ενδοσχολικού/εργαστηριακού μοντέλου και ισχυρότερης ενσωμάτωσης μάθησης στον χώρο εργασίας.

• Οριζόντια ένταξη πράσινων και ψηφιακών δεξιοτήτων.

• Παράλληλη προστασία βασικών γραμματισμών, ισοτιμίας τίτλων και δυνατοτήτων κινητικότητας.

Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Αρχείο Μαθητή

Ψηφιακό «χάρτη» της εκπαιδευτικής διαδρομής κάθε μαθητή, αλλά με διακριτά επίπεδα δεδομένων και αυστηρούς κανόνες πρόσβασης, προτείνει η Ενδιάμεση Έκθεση του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία μέσω του Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Αρχείου Μαθητή, την οποπια παρουσιάζει κατ αποκλειστικότητα το esos.

Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται το MySchool, όπου θα τηρούνται τα επίσημα ακαδημαϊκά στοιχεία –μαθήματα, βαθμολογίες, απουσίες, προαγωγή και σχολικό ιστορικό–, ενώ σε ξεχωριστά επίπεδα θα μπορούν να αποτυπώνονται πιστοποιήσεις, γλωσσομάθεια, ψηφιακές δεξιότητες, projects, εθελοντισμός, τέχνες, αθλητισμός και άλλες δραστηριότητες.

Ιδιαίτερες δικλείδες προβλέπονται για τα ευαίσθητα υποστηρικτικά δεδομένα, τα οποία προτείνεται να παραμένουν διαχωρισμένα από το επίσημο ακαδημαϊκό αρχείο. Κομβικής σημασίας είναι και η πρόταση το portfolio να έχει συμπληρωματικό και μη βαθμολογούμενο χαρακτήρα και να μη χρησιμοποιείται για την πρόσβαση στα ΑΕΙ, η οποία προκρίνεται να εξακολουθήσει να βασίζεται σε τυποποιημένα ακαδημαϊκά δεδομένα.

Ειδικότερα:

Κεντρικό πόρισμα

Το Ψηφιακό Αρχείο προκρίνεται να αναπτυχθεί ως ένα πολυεπίπεδο οικοσύστημα με λειτουργικό διαχωρισμό δεδομένων, σκοπών και προσβάσεων και ορίζοντα διατήρησης.

Κρίσιμος είναι ο σαφής διαχωρισμός του επίσημου ακαδημαϊκoύ αρχείου, του επιπέδου πιστοποιημένων γνώσεων, της χάραξης εναλλακτικών διαδρομών, των συμπληρωματικών στοιχείων portfolio, των ευαίσθητων υποστηρικτικών δεδομένων.

Σε αυτή την κατεύθυνση και με βάση ισχυρά παραδείγματα της διεθνούς πρακτικής, προτείνεται να αποφευχθούν λύσεις υπερσυγκεντρωτικών αρχιτεκτονικών όπου το σύστημα εξελίσσεται σε «ολικό προφίλ μαθητή».

Τεχνική κατεύθυνση

Το Ψηφιακό Αρχείο προτείνεται να αναπτυχθεί σε μια κατεύθυνση διαλειτουργικότητας, με διασύνδεση και αξιοποίηση τόσο υφιστάμενων (όπως το MySchool) αλλά και μελλοντικών υποδομών και υπηρεσιών, ως ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα. Οι διαφορετικές υπηρεσίες, όπως οι πιστοποιήσεις, η ανατροφοδότηση, οι πλατφόρμες μάθησης να λειτουργούν υπό κοινά σύγχρονα πρότυπα, με χρήση APIs και κεντρικό έλεγχο ανταλλαγής δεδομένων.

Προτεινόμενη αρχιτεκτονική

1. Κεντρικός Πυρήνας

MySchool ως επίσημος διοικητικός και ακαδημαϊκός πυρήνας

Ταυτοποίηση μαθητή, σχολική μονάδα, τάξη, μαθήματα, βαθμολογίες, απουσίες, προαγωγή, αποτελέσματα, σχολικό ιστορικό.

2. Επίπεδο εκπαιδευτικών διαδρομών

Τι έχει ολοκληρώσει ο μαθητής, τι αναγνωρίζεται, ποιες απαιτήσεις απομένουν, ποιες γέφυρες χρειάζονται και ποιες επόμενες επιλογές είναι θεσμικά διαθέσιμες.

3. Υποστηρικτικό & Συμβουλευτικό Επίπεδο

Αποκλειστικά για συμβουλευτικούς σκοπούς, με στοχευμένη διαχείριση από τον μαθητή, τον κηδεμόνα, τον εκπαιδευτικό Πιστοποιήσεις και επαληθεύσιμα προσόντα, λοιπά στοιχεία portfolio

Γλωσσομάθεια, ψηφιακές δεξιότητες, δημόσιες βεβαιώσεις

Άλλα επαληθεύσιμα στοιχεία portfolio

Projects, εθελοντισμός, τέχνες, αθλητισμός, κοινωνική συμμετοχή, πρακτικές δεξιότητες και άλλα τεκμήρια ανάπτυξης.

Προστατευμένο επίπεδο υποστηρικτικών δεδομένων

Προσαρμογές, ενεργές παρεμβάσεις, υπεύθυνοι και χρόνος επανεξέτασης, με αυστηρή πρόσβαση και χωρίς ένταξη στο ορατό ακαδημαϊκό/αξιολογικό αρχείο.

4. Συγκεντρωτικά δεδομένα και χρήση αναλυτικής

Αξιοποίηση κυρίως ανωνυμοποιημένων, συγκεντρωτικών δεδομένων για λειτουργικούς σκοπούς και για σκοπούς χάραξης πολιτικών, όπως για ανισότητες, μεταβάσεις,εγκατάλειψη, ανάγκες υποστήριξης.

Ανοιχτές επιλογές και προτάσεις

Διοικητικό αρχείο ή ευρύτερο μαθησιακό προφίλ

Στενός ακαδημαϊκός πυρήνας σημαίνει σαφήνεια, συγκρισιμότητα και περιορισμό υπερσυλλογής. Ευρύτερο μαθησιακό προφίλ προσφέρει πλουσιότερη εικόνα, αλλά αυξάνει τον κίνδυνο υπερσυγκέντρωσης προσωπικών και παιδαγωγικά υποκειμενικών δεδομένων. Η κατεύθυνση σύγκλισης είναι μια πολυεπίπεδη προσέγγιση.

Καταγραφή διαδρομής ή ενεργή καθοδήγηση

Το σύστημα μπορεί να δείχνει απλώς τι έχει ολοκληρώσει ο μαθητής ή να εξηγεί τι σημαίνει αυτό για επόμενες επιλογές, απαιτήσεις, ισοδυναμίες, γέφυρες και δικαιώματα μετάβασης.

Ο ρόλος των συμπληρωματικών δεδομένων & portfolio

Το portfolio μπορεί να υποστηρίξει αυτογνωσία, συμβουλευτική και προσανατολισμό. Δεν πρέπει, όμως, να μετατραπεί σε πεδίο ανταγωνισμού. Η σύσταση είναι να είναι ένα μαθητοκεντρικό, συμπληρωματικό και μη βαθμολογούμενο επίπεδο.

Σχέση με αξιολόγηση και πρόσβαση

Η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση προτείνεται να παραμείνει βασισμένη σε τυποποιημένα ακαδημαϊκά δεδομένα, όπως προκύπτει από τη διεθνή πρακτική. Η χρήση στοιχείων portfolio ή ευρύτερων δεξιοτήτων σε αποφάσεις υψηλού διακυβεύματος δεν προκρίνεται ως συμβατή λύση.

Υποστηρικτικά, ευαίσθητα δεδομένα

Απαιτείται διαχωρισμός από το επίσημο ακαδημαϊκό αρχείο. Η μεταφορά να περιορίζεται στη λειτουργικά αναγκαία πληροφορία. Ποια προσαρμογή απαιτείται, ποια παρέμβαση είναι ενεργή, ποιος είναι υπεύθυνος και πότε επανεξετάζεται.

Μαθησιακή αναλυτική και ΤΝ

παρεμβάσεων. Δεν πρέπει να οδηγεί σε αδιαφανή ταξινόμηση μαθητών, ή αλγοριθμική διαχείριση. Απαιτούνται σκοπός και ανθρώπινη εποπτεία, με επίκεντρο τον εκπαιδευτικό.

Επόμενα βήματα

• Εξειδίκευση πολυεπίπεδης αρχιτεκτονικής Ψηφιακού Αρχείου Μαθητή.
• Προσδιορισμός του ρόλου και της επάρκειας του MySchool ως διοικητικού και ακαδημαϊκού πυρήνα.
• Αποσαφήνιση εκπαιδευτικών διαδρομών, ολοκληρώσεων, ελλείψεων, ισοδυναμιών, γεφυρών και επόμενων δικαιωμάτων.
• Πλαίσιο για portfolio, πιστοποιήσεις και διασύνδεση με υφιστάμενα συστήματα.
• Κατηγοριοποίηση υποστηρικτικών/ευαίσθητων δεδομένων, ρόλων πρόσβασης και χρόνων διατήρησης.
• Θεσμικός προσδιορισμός χρήσης μαθησιακής αναλυτικής και ΤΝ, με βάση οριοθετημένες παιδαγωγικές και λειτουργικές ανάγκες.

Συμπέρασμα

Το Ψηφιακό Αρχείο πρέπει να σχεδιαστεί πρώτα ως θεσμικό και παιδαγωγικό πλαίσιο εμπιστοσύνης και μετά ως τεχνικό έργο.

Πηγή: esos